Đền Thờ Trương Hán Siêu

"Đền thờ Trương Hán Siêu hiện tọa lạc dưới chân núi Non Nước, tên cổ Dục Thúy Sơn, thuộc phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, gần khu vực hợp lưu giữa sông Đáy và sông Vân. Đền được xây dựng vào năm 1998 nhằm tưởng niệm Trương Hán Siêu, một danh nhân văn hóa, nhà chính trị và tác gia tiêu biểu thời Trần, từng là môn khách của Trần Hưng Đạo và làm quan qua nhiều triều vua Trần.

Trương Hán Siêu có mối liên hệ đặc biệt với Núi Non Nước. Theo tư liệu của tỉnh Ninh Bình, ông là người đặt tên núi là Dục Thúy Sơn và để lại thơ văn khắc trên vách đá, góp phần mở đầu truyền thống khắc thơ tại ngọn núi này. Sau ông, nhiều vua, quan và danh sĩ qua các thời kỳ tiếp tục để lại thơ văn, khiến Non Nước trở thành một “Núi thơ” đặc sắc trong lịch sử văn hóa Ninh Bình.

Ngôi đền được xây theo kiểu chữ Đinh (丁), gồm ba gian Bái đường và hai gian Hậu cung. Công trình có mái hai tầng lợp ngói, các góc mái tạo đầu đao cong; trên nóc trang trí hình lưỡng long chầu nguyệt. Mặt tiền treo bức đại tự chữ Hán “Trương Thăng Phủ Từ”, trong đó “Thăng Phủ” là tên tự của Trương Hán Siêu.

Tại Hậu cung đặt tượng Trương Hán Siêu đúc bằng đồng cùng hệ thống đồ thờ tưởng niệm. Không gian đền được tổ chức trang nghiêm nhưng không nên coi là một công trình cổ thời Trần, bởi kiến trúc hiện nay mới được xây dựng cuối thế kỷ XX. Giá trị của đền chủ yếu nằm ở chức năng tưởng niệm danh nhân và mối liên hệ trực tiếp với cảnh quan lịch sử Dục Thúy Sơn.

Đền nằm trong không gian văn hóa của Núi Non Nước, cùng với Chùa Non Nước và hệ thống thơ văn, bia ký khắc trên vách núi. Trong đó, đáng chú ý có bia “Dục Thúy Sơn Linh Tế tháp ký” của Trương Hán Siêu, khắc năm 1343, hiện còn trên núi. Toàn bộ Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Núi Non Nước được xếp hạng Di tích quốc gia từ năm 1962 và nâng lên Di tích quốc gia đặc biệt năm 2019.

Hiện nay, Đền thờ Trương Hán Siêu là một địa điểm tham quan, tưởng niệm và tìm hiểu lịch sử – văn hóa tại trung tâm Ninh Bình, đồng thời góp phần hoàn thiện không gian di sản quanh Dục Thúy Sơn."