Đền A Sào

Đền A Sào (tên chữ là Đệ nhị sinh từ hay A Sào linh miếu) là trung tâm tín ngưỡng cốt lõi, thiêng liêng nhất nằm trong quần thể di tích lịch sử A Sào. Ngôi đền được xây dựng ngay trên chính nền móng của đồn binh và kho dự trữ lương thảo khổng lồ do Thượng vị hầu Trần Quốc Tuấn (khi đó mới 18 tuổi) lập ra để chuẩn bị cho các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông.

Sau khi Đại Việt giành chiến thắng vang dội đánh đuổi đạo quân xâm lược của Thoát Hoan, để ghi nhận công lao vĩ đại của Hưng Đạo Đại Vương, Vua Trần Nhân Tông đã đích thân ban chiếu chỉ cho nhân dân sửa chữa lại khu công phủ (nơi làm việc và nghỉ ngơi của Ngài khi đóng quân ở Hương A Cảo) thành "Sinh từ" – tức là đền thờ lập ngay khi Ngài vẫn còn sống. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, sự tàn phá của thiên nhiên và chiến tranh, Đền A Sào đã nhiều lần phải tôn tạo. Đến năm 2015, đền chính thức được đại trùng tu và phục dựng lại với quy mô khang trang như hiện nay.

Về mặt kiến trúc, Đền A Sào mang đậm phong cách nghệ thuật cung đình truyền thống từ hệ thống mái ngói mũi hài vút cong uyển chuyển đến các họa tiết chạm trổ tinh xảo trên hệ thống vì kèo bằng gỗ lim. Không gian nội tự được chia lớp lang và bài trí vô cùng trang nghiêm. Tâm điểm của đền là pho tượng Hưng Đạo Đại Vương đúc bằng đồng nguyên khối lẫm liệt, ngự trên bệ thờ nghi ngút khói hương. Hai bên tả hữu là ban thờ phụng hai vị tì tướng trung kiên, kiệt xuất thủy bộ của Ngài là Yết Kiêu và Dã Tượng. Sự bài trí này không chỉ tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tín ngưỡng cổ truyền mà còn khắc họa lại trọn vẹn tinh thần thượng võ, sự gắn kết keo sơn giữa chủ tướng và quân sĩ.

Bỏ qua quy mô cảnh quan rộng lớn của cả quần thể bên ngoài, bản thân Đền A Sào chính là một không gian tụ khí linh thiêng, một biểu tượng bất diệt cho lòng yêu nước và ý chí quyết chiến. Đây là chốn bái yết để hậu thế tưởng nhớ về người anh hùng dân tộc vĩ đại và hào khí ngút trời của vương triều Trần.