Đền Cô Tân An Cổ

Đền Cô Tân An cổ và nghi thức “mời cha” bên sông Hồng

Đền Cô Bé Tân An nằm ngay bên bờ sông Hồng, tại thôn Tân An 2, xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai, là nơi thờ Cô Bé Tân An trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Di tích gây ấn tượng bởi câu chuyện về người con gái của Hoàng Bảy và nghi thức rước kiệu sang Đền Bảo Hà để “mời cha” về dự hội – tạo nên mối liên kết tín ngưỡng độc đáo giữa hai ngôi đền trên vùng đất Bảo Hà.

Cô Bé Tân An – Truyền tích về người con gái vùng biên

Trong dân gian, Cô Bé Tân An còn được gọi là Cô Bé Thượng Ngàn hoặc Nguyễn Hoàng Bà Xa. Theo truyền tích địa phương, bà được cho là con gái của tướng quân Nguyễn Hoàng Bảy. Vào cuối thời Lê, khi vùng Quy Hóa, Châu Thủy Vỹ và Văn Bàn thường xảy ra chiến tranh, bà theo cha lên vùng Bảo Hà – Văn Bàn, cùng tập hợp người dân, thổ ty và các tộc trưởng địa phương chống giặc, bảo vệ cuộc sống vùng biên. Sau khi qua đời, bà được người dân lập miếu thờ bên sông Hồng. Câu chuyện về thân thế và công trạng của Cô Bé Tân An chủ yếu được lưu truyền trong dân gian, gắn với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng địa phương.

Theo tư liệu di tích, ngôi miếu từng bị trận lũ lớn trên sông Hồng năm 1971 cuốn trôi và sau đó được phục dựng. Đền hiện còn lưu giữ sắc phong thời vua Khải Định năm 1924 liên quan đến việc thờ Công chúa Thượng Ngàn. Năm 2010, di tích được xếp hạng cấp tỉnh và đến năm 2016 được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Lễ hội Đền Cô Tân An và tục “mời cha” độc đáo

Lễ hội diễn ra vào ngày 17 tháng Giêng âm lịch, gồm các nghi lễ dâng hương, tế lễ, rước kiệu và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu. Đặc biệt, nghi thức rước kiệu từ Đền Cô Tân An sang Đền Bảo Hà để rước kiệu Quan Hoàng Bảy về dự hội được người dân lý giải theo hình tượng người con gái sang mời cha. Sự kết nối giữa hai di tích tạo nên một không gian văn hóa tâm linh đặc trưng bên sông Hồng, đồng thời làm phong phú hành trình khám phá du lịch văn hóa – tâm linh Lào Cai.