Đền Bảo Hà

Đền Bảo Hà – Nơi lưu giữ tín ngưỡng Thần Vệ quốc Hoàng Bảy

Đền Bảo Hà, còn gọi là Đền Ông Hoàng Bảy, nằm dưới chân đồi Cấm, bên tả ngạn sông Hồng, thuộc xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai. Đây là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia gắn với tín ngưỡng thờ Thần Vệ quốc Hoàng Bảy, đồng thời là một địa điểm nổi bật trong hành trình du lịch tâm linh Lào Cai.

Đền Bảo Hà và truyền tích về Thần Vệ quốc Hoàng Bảy

Theo tư liệu và truyền tích địa phương, Đền Bảo Hà Lào Cai được xây dựng vào cuối thời Lê, niên hiệu Cảnh Hưng (1740–1786), trong bối cảnh vùng Quy Hóa, Thủy Vĩ và Văn Bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của các cuộc xung đột vùng biên.

Truyền tích kể rằng một danh tướng họ Nguyễn, thường được gọi là Hoàng Bảy, được triều đình cử lên trấn giữ vùng biên. Ông tổ chức lực lượng, tập hợp các thổ ty, tù trưởng và thống lĩnh quân thủy, quân bộ đánh giặc, góp phần củng cố Bảo Hà thành căn cứ lớn. Sau khi hy sinh, thi thể ông được truyền là trôi theo sông Hồng về Bảo Hà; người dân mai táng và lập đền thờ tưởng nhớ.

Lễ hội Đền Bảo Hà – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Đền Bảo Hà mang kiến trúc truyền thống, tựa đồi Cấm và hướng ra sông Hồng. Không gian thờ tự gồm đại bái, cung cấm, cung cộng đồng cùng nhiều ban thờ thuộc tín ngưỡng dân gian và thờ Mẫu. Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia ngày 5/11/1997 theo Quyết định 3457-VH/QĐ.

Lễ hội Đền Bảo Hà được tổ chức hằng năm vào ngày 17 tháng Bảy âm lịch, thu hút người dân và du khách về dâng hương, tưởng niệm Hoàng Bảy. Bên cạnh các nghi lễ rước kiệu, tế lễ và dâng hương, lễ hội còn có nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian như kéo co, chọi trâu, cùng các tiết mục nghệ thuật dân tộc.

Một trong những hoạt động tạo nên nét đặc trưng của lễ hội là nghi thức rước kiệu từ Đền Cô Tân An về Đền Bảo Hà, thể hiện sự gắn kết giữa hai không gian thờ tự bên sông Hồng. Năm 2016, Lễ hội Đền Bảo Hà được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.