Chùa Đại Hùng

Chùa Đại Hùng – cổ tự hơn 700 năm trên núi Hồng Lĩnh

Chùa Đại Hùng hiện thuộc tổ dân phố 7 Đậu Liêu, phường Nam Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh, nằm trên mái núi Mồng Gà thuộc dãy Hồng Lĩnh. Có lịch sử từ khoảng thế kỷ XIV, chùa là một trong bốn cổ tự từng hiện diện trên vùng đất Hồng Lĩnh, đồng thời tạo nên một không gian tín ngưỡng đặc biệt khi Phật giáo hòa quyện với tín ngưỡng thờ cội nguồn dân tộc.

Chùa Đại Hùng – nơi Phật giáo gặp tín ngưỡng thờ Quốc Tổ

Theo tư liệu địa phương, Chùa Đại Hùng Hà Tĩnh được hình thành từ thời Trần, khi Phật giáo phát triển mạnh. Qua nhiều biến động, các công trình cổ không còn nguyên vẹn, nhưng dấu tích của ngôi chùa vẫn được gìn giữ và phục dựng trên núi Hồng.

Điểm đặc biệt của Chùa Đại Hùng là nơi đây không chỉ thờ Phật mà còn nằm trong Khu di tích lịch sử - văn hóa Đại Hùng, cùng Đền thờ Thủy tổ Kinh Dương Vương và các Vua Hùng. Theo truyền thuyết địa phương, vùng Ngàn Hống từng được Kinh Dương Vương chọn làm nơi đóng đô đầu tiên của nhà nước Xích Quỷ. Vì vậy, không gian này từ lâu đã trở thành địa chỉ hướng về cội nguồn của người dân Hà Tĩnh.

Hằng năm, vào ngày 18 tháng Giêng âm lịch – ngày húy kỵ Thủy tổ Kinh Dương Vương – và đặc biệt là mùng 10 tháng 3 âm lịch, Phật tử cùng người dân thập phương về chùa dâng hương, tụng kinh trước khi tham dự các nghi lễ tại đền thờ Quốc Tổ.

Quả chuông hơn 200 năm tuổi giữa non thiêng Hồng Lĩnh

Một trong những hiện vật đáng chú ý nhất tại Chùa Đại Hùng là quả chuông đồng cổ khắc dòng chữ “Đại Hùng tự chung”. Chuông cao hơn 1m, nặng khoảng 200kg, được đúc vào năm 1799 dưới triều Tây Sơn và có các hoa văn, văn khắc mang giá trị lịch sử.

Từ chùa, không gian núi Hồng mở ra khoáng đạt với những triền cây xanh và cảnh sắc đặc trưng của vùng Ngàn Hống. Các hạng mục như Tam Quan, tượng Quan Âm, nhà Tổ, nhà Thánh Mẫu, Hạ điện và Tam Bảo tạo nên một quần thể vừa mang dáng dấp thiền môn, vừa gắn với tín ngưỡng dân gian.

Đặc biệt, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Đại Hùng hiện là lễ hội cấp tỉnh của phường Nam Hồng Lĩnh, với phần lễ trang nghiêm cùng các hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian. Dịp này, khu di tích đón hàng vạn người dân, Phật tử về dâng hương, thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.

Giữa dãy Hồng Lĩnh 99 ngọn, Chùa Đại Hùng vì thế không chỉ là một cổ tự, mà còn là nơi gặp gỡ giữa đạo Phật, huyền sử và ký ức về nguồn cội dân tộc.