Nhà tưởng niệm Lê Hồng Phong

Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong - Dấu ấn người cộng sản kiên trung trên quê hương Hưng Nguyên
Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong nằm tại xã Hưng Nguyên Nam, tỉnh Nghệ An, trên vùng đất trước đây thuộc xã Hưng Thông, huyện Hưng Nguyên. Đây là nơi lưu giữ những dấu tích gắn với quê hương, tuổi thơ và những hoạt động yêu nước đầu tiên của đồng chí Lê Hồng Phong - một trong những cán bộ tiền bối tiêu biểu của cách mạng Việt Nam. Di tích được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia theo Quyết định số 218/QĐ-VH ngày 13/3/1990.
Nơi lưu giữ ký ức về tuổi thơ người chiến sĩ cách mạng
Đồng chí Lê Hồng Phong, tên thật là Lê Huy Doãn, sinh ngày 6/9/1902 tại làng Đông, tổng Thông Lãng, nay thuộc khu vực Hưng Thông, tỉnh Nghệ An. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống yêu nước, đồng chí sớm phải đối mặt với hoàn cảnh khó khăn sau khi cha qua đời và phải nghỉ học để đi làm, phụ giúp gia đình.
Từ quê hương Hưng Nguyên, Lê Huy Doãn từng bước tham gia các hoạt động yêu nước, sau đó dấn thân vào con đường cách mạng. Trong quá trình hoạt động, đồng chí được Nguyễn Ái Quốc đào tạo, rèn luyện và trở thành một cán bộ lãnh đạo quan trọng của phong trào cách mạng Việt Nam, đồng thời có thời gian hoạt động trong phong trào cộng sản quốc tế.
Khu lưu niệm hôm nay góp phần tái hiện một phần cuộc đời của đồng chí từ những năm tháng tuổi thơ, quá trình trưởng thành cho đến những hoạt động yêu nước đầu tiên trên quê hương. Không gian di tích vì thế không chỉ mang giá trị tưởng niệm mà còn giúp người tham quan có thêm tư liệu để tìm hiểu về một thế hệ thanh niên Việt Nam đã lựa chọn con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.
Những ngôi nhà gắn với cuộc đời Lê Hồng Phong
Theo Ban Quản lý Di tích Nghệ An, khu lưu niệm được xây dựng trên diện tích 31.229 m², gồm ba khu vực chính là khu di tích gốc, khu tưởng niệm và khu nhà điều hành. Khu di tích gốc trước đây bao gồm nhà ông Cửu Soạn và nhà của gia đình Lê Hồng Phong.
Trong đó, nhà ông Cửu Soạn gồm nhà lớn và nhà ngang, còn khu nhà của Lê Hồng Phong gồm nhà lớn và nhà bếp. Đây là những không gian giúp hình dung rõ hơn về môi trường gia đình và làng quê nơi người chiến sĩ cách mạng sinh ra, lớn lên. Theo Bảo tàng Nghệ An, năm 1998, khu di tích được phục dựng trên khuôn viên 3.710 m² với các ngôi nhà gỗ lợp tranh cùng nhà thờ gia đình.
Bên cạnh khu di tích gốc, hệ thống công trình tưởng niệm được đầu tư nhằm tạo không gian phục vụ việc tưởng niệm, nghiên cứu và giáo dục truyền thống. Năm 2012, Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong được khánh thành sau quá trình xây dựng với 13 hạng mục công trình.
Những công trình này tạo thành một tổng thể vừa bảo tồn dấu tích gốc, vừa đáp ứng nhu cầu tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của đồng chí Lê Hồng Phong.
Từ di tích lịch sử đến địa chỉ giáo dục truyền thống
Giá trị của Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong không chỉ nằm ở những công trình và hiện vật gắn với quê hương của đồng chí mà còn ở ý nghĩa giáo dục lịch sử. Ban Quản lý Di tích Nghệ An xác định đây là địa chỉ phục vụ tham quan, học tập và giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ.
Tại khu lưu niệm, các tài liệu, hình ảnh và nội dung trưng bày giúp người tham quan tìm hiểu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Lê Hồng Phong - người từng giữ cương vị Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương, đồng thời là cán bộ tiền bối có nhiều đóng góp cho phong trào cách mạng Việt Nam.
Cuộc đời của đồng chí kết thúc trong nhà tù thực dân tại Côn Đảo năm 1942. Theo thông tin giới thiệu của ngành du lịch Nghệ An, trước lúc hy sinh, đồng chí vẫn thể hiện niềm tin vào thắng lợi của cách mạng. Lời căn dặn cuối cùng ấy trở thành một trong những dấu ấn được nhắc đến khi tìm hiểu về khí tiết của người chiến sĩ cộng sản.
Không gian về nguồn giữa làng quê Hưng Nguyên
Khu lưu niệm nằm giữa không gian làng quê Hưng Nguyên, cách trung tâm thành phố Vinh khoảng 10 km về phía Tây Nam theo các nguồn giới thiệu trước đây. Vị trí này tạo nên sự kết nối giữa không gian di tích với cảnh quan làng quê - nơi từng gắn bó với những năm tháng đầu đời của Lê Hồng Phong.
Không gian tại đây mang đặc trưng của một khu di tích về nhân vật lịch sử, trong đó các công trình tưởng niệm, nhà ở và khuôn viên cây xanh được bố trí tạo thành một tổng thể trang nghiêm. Người dân, học sinh, các đoàn thể và du khách có thể đến dâng hương, tham quan, tìm hiểu tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí.
Năm 2022, UBND tỉnh Nghệ An đã công nhận Di tích quốc gia Khu lưu niệm đồng chí Lê Hồng Phong là Điểm du lịch, qua đó tạo thêm cơ sở để phát huy giá trị di tích gắn với hoạt động tham quan, giáo dục truyền thống và du lịch về nguồn.
Ngày nay, Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Hồng Phong tại xã Hưng Nguyên Nam, tỉnh Nghệ An tiếp tục là nơi tưởng niệm và tìm hiểu về một trong những cán bộ tiền bối tiêu biểu của cách mạng Việt Nam. Từ những ngôi nhà gắn với tuổi thơ đến không gian tưởng niệm và trưng bày, di tích góp phần kể lại câu chuyện về một người con xứ Nghệ đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng, đồng thời trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống có ý nghĩa đối với các thế hệ hôm nay và mai sau.