Đền Yên Duệ

Đền Yên Duệ – Dấu tích tín ngưỡng gắn với lịch sử vùng đất Yên Duệ

Đền Yên Duệ thuộc khối Yên Duệ, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. Được xây dựng từ thời Lê Trung Hưng, ngôi đền gắn với tín ngưỡng thờ Phó tướng quân Nguyễn Quý Công và thần bản thổ Thành hoàng Linh Sơn Cổ tích Thạch Tinh Linh Ứng. Sau thời gian bị hư hỏng, xuống cấp, di tích được phục dựng từ năm 2016 và được UBND tỉnh Nghệ An xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2022.

Dấu ấn tín ngưỡng từ thời Lê Trung Hưng

Theo thông tin được Đài Phát thanh và Truyền hình Nghệ An đăng tải, đền được xây dựng vào thời Lê Trung Hưng để thờ Phó tướng quân Nguyễn Quý Công và thần bản thổ Thành hoàng Linh Sơn Cổ tích Thạch Tinh Linh Ứng. Việc phụng thờ các vị thần tại đền gắn với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng cư dân Yên Duệ qua nhiều thế hệ. Trong đó, tín ngưỡng thờ Thành hoàng phản ánh một nét sinh hoạt văn hóa phổ biến của làng xã truyền thống, khi các vị thần được cộng đồng suy tôn và thờ phụng tại những không gian tín ngưỡng của làng.

Trải qua những biến động của lịch sử, Đền Yên Duệ từng bị hư hỏng, xuống cấp. Trước nhu cầu khôi phục không gian thờ tự, năm 2016, được sự đồng ý của UBND tỉnh Nghệ An, phường Đông Vĩnh đã triển khai phục dựng cơ sở vật chất của đền. Theo Đài Phát thanh và Truyền hình Nghệ An, việc phục dựng nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp tục sinh hoạt văn hóa tâm linh và bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị được phụng thờ tại di tích.

Quá trình phục dựng cũng cho thấy sự gắn bó của di tích với cộng đồng dân cư địa phương. Từ một công trình từng bị xuống cấp, Đền Yên Duệ từng bước được khôi phục để tiếp tục duy trì chức năng thờ tự và sinh hoạt tín ngưỡng.

Được xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh

Cùng với quá trình phục dựng, Đền Yên Duệ được đưa vào diện được quan tâm bảo tồn trong hệ thống di tích của thành phố Vinh. Tài liệu của UBND thành phố Vinh về kế hoạch sử dụng đất năm 2023 cũng ghi nhận việc tiếp tục huy động nguồn lực để phục hồi Đền Yên Duệ tại phường Đông Vĩnh.

Ngày 18/1/2022, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 141 xếp hạng Đền Yên Duệ là Di tích lịch sử cấp tỉnh. Đây là cơ sở quan trọng để di tích được quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống văn hóa địa phương.

Ngày 11/9/2022, thành phố Vinh và UBND phường Đông Vĩnh tổ chức lễ đón nhận Bằng công nhận Di tích lịch sử cấp tỉnh đối với Đền Yên Duệ. Tại buổi lễ, lãnh đạo ngành văn hóa, chính quyền địa phương và nhân dân thực hiện các nghi thức liên quan đến việc đón nhận bằng và dâng hương tại di tích.

Việc được xếp hạng cấp tỉnh không chỉ ghi nhận giá trị của Đền Yên Duệ mà còn tạo thêm cơ sở để địa phương tiếp tục thực hiện công tác bảo tồn. Đối với một di tích gắn với lịch sử làng xã, việc duy trì không gian thờ tự cũng góp phần bảo lưu những tập quán tín ngưỡng và ký ức cộng đồng được hình thành qua nhiều thế hệ.

Địa chỉ tín ngưỡng trong không gian đô thị hiện nay

Từ một không gian tín ngưỡng gắn với làng Yên Duệ xưa, Đền Yên Duệ hiện nằm trong khu vực đô thị của Thành Vinh. Sự thay đổi về không gian cư trú và địa giới hành chính diễn ra theo quá trình phát triển của đô thị, trong khi di tích vẫn giữ chức năng là nơi người dân thực hành tín ngưỡng và tưởng nhớ các vị được phụng thờ.

Đối với cộng đồng địa phương, những không gian như Đền Yên Duệ còn là nơi lưu giữ những dấu ấn của làng xã trong quá khứ. Các giá trị này không chỉ thể hiện qua đối tượng thờ tự mà còn được duy trì thông qua hoạt động dâng hương, lễ tế và những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng.

Việc phục dựng di tích từ năm 2016 và xếp hạng cấp tỉnh năm 2022 vì thế đánh dấu những bước quan trọng trong quá trình bảo tồn Đền Yên Duệ. Di tích tiếp tục được duy trì trong đời sống địa phương, đồng thời trở thành một địa chỉ giúp tìm hiểu về lịch sử, tín ngưỡng và quá trình hình thành của vùng đất Yên Duệ xưa.

Với lịch sử hình thành từ thời Lê Trung Hưng và những giá trị được ghi nhận qua việc xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh, Đền Yên Duệ là một thành tố trong hệ thống di sản văn hóa của Nghệ An. Việc bảo tồn di tích góp phần giữ lại một không gian tín ngưỡng gắn với cộng đồng, qua đó duy trì những dấu ấn văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển của đô thị Thành Vinh.