Đền Chợ Củi

Đền Chợ Củi – tìm về chốn thiêng Quan Hoàng Mười bên sông Lam

Đền Chợ Củi hiện thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, nằm bên bờ Nam sông Lam, dưới chân núi Tam Kỳ, trong một không gian sơn thủy hữu tình của vùng đất Nghi Xuân. Có lịch sử từ thời Lê Sơ và được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1993, ngôi đền là một địa chỉ nổi tiếng của tín ngưỡng thờ Mẫu ở miền Trung.

Dấu thiêng Quan Hoàng Mười giữa đất xứ Nghệ

Đền Chợ Củi, còn gọi là Thánh Mẫu Linh Từ, trước hết là nơi thờ Thánh Mẫu, với hệ thống ban thờ Ngọc Hoàng, Thánh Mẫu, các Quan, Chầu, Hoàng, Cô, Cậu; trong đó Quan Hoàng Mười là vị thánh được người dân xứ Nghệ đặc biệt tôn kính.

Theo truyền thuyết dân gian, Quan Hoàng Mười là vị tướng yêu nước, thương dân, từng giúp người dân chống lũ, cứu đói. Câu chuyện về ông được lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một phần quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của cư dân vùng hạ lưu sông Lam.

Mỗi năm, lễ giỗ Quan Hoàng Mười vào ngày 10/10 âm lịch là một trong những dịp lớn nhất tại đền, với lễ rước nước, tế lễ, hát chầu văn, dâng hoa, dâng hương và rước kiệu Hoàng vi hành. Không khí lễ hội vừa trang nghiêm, vừa giàu màu sắc văn hóa dân gian.

Nép mình bên sông Lam, giữ nét cổ kính của một miền tín ngưỡng

Một trong những nét cuốn hút của Đền Chợ Củi Hà Tĩnh chính là cảnh quan. Phía trước là dòng Lam rộng mở, phía sau và hai bên là núi Hồng, tạo nên thế sơn thủy hài hòa, từng được xem là một trong những thắng cảnh của Nghi Xuân.

Về kiến trúc, đền có cấu trúc chữ Tam, gồm Tam Quan, Hạ điện, Trung điện và Thượng điện. Những lớp mái, cấu kiện gỗ, hoành phi, câu đối và đồ thờ tạo nên vẻ đẹp cổ kính, thâm nghiêm của một công trình tín ngưỡng đã trải qua nhiều thế kỷ.

Bên dòng Lam, Đền Chợ Củi vì thế không chỉ là điểm hành hương mà còn là nơi lưu giữ những lớp văn hóa đặc trưng của xứ Nghệ. Từ huyền tích Quan Hoàng Mười, tín ngưỡng thờ Mẫu đến không gian kiến trúc và lễ hội, tất cả cùng tạo nên sức hấp dẫn riêng cho ngôi đền cổ.