Chùa Phổ Độ

Chùa Phổ Độ – cổ tự từng chìm dưới dòng Hạ Hoàng

Chùa Phổ Độ nằm tại phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh, bên dòng sông Hạ Hoàng, gần cầu Hộ Độ. Có nguồn gốc từ khoảng đầu thế kỷ XVIII, ngôi chùa từng mang tên chùa Kẻ Bùn, gắn với vùng đất ven sông. Trải qua biến động thiên nhiên và lịch sử, ngôi chùa cũ từng chìm xuống dòng Hạ Hoàng, trước khi được phục dựng và trở thành một điểm sinh hoạt Phật giáo đáng chú ý của Hà Tĩnh.

Chùa Kẻ Bùn và câu chuyện ngôi cổ tự chìm dưới sông

Theo tư liệu địa phương, tiền thân Chùa Phổ Độ được dựng bên sông Hạ Hoàng từ khoảng thế kỷ XVIII và được người dân gọi là chùa Kẻ Bùn. Một giai thoại còn kể rằng, một thương nhân đi qua vùng đất này nhận thấy địa thế đẹp nên phát tâm dựng chùa.

Năm 1923, do biến đổi của dòng chảy, ngôi chùa cũ bị chìm xuống sông. Đến năm 1935, người dân và Phật tử địa phương dựng lại chùa tại xóm Vĩnh Phú. Năm 1968, công trình tiếp tục bị bom đánh sập. Sau nhiều lần tôn tạo, diện mạo mới của Chùa Phổ Độ dần hình thành bên sông Hạ Hoàng.

Quần thể hiện nay gồm Tam Bảo, nhà Tổ, nhà Thánh Mẫu, tháp chuông cùng các hạng mục phụ trợ. Dòng sông mở ra trước mặt tạo nên không gian thoáng rộng, trong khi sân vườn và kiến trúc truyền thống tạo vẻ trầm mặc. Dịp Tết 2024, chùa từng gây chú ý với linh vật rồng cao 8 m, dài 27m giữa sân chùa.

Bảy đóa sen hồng thắp sáng dòng Hạ Hoàng

Một trong những hình ảnh đặc sắc nhất gắn với Chùa Phổ Độ Hà Tĩnh là 7 đóa sen hồng được thả trên sông Hạ Hoàng trong Tuần lễ Phật đản năm 2014. Mỗi đóa sen cao 3,5m, đường kính 8 m, được đặt trên phao và thắp sáng vào ban đêm.

Những đóa sen nổi bật trên mặt nước tạo nên một khung cảnh vừa trang nghiêm vừa mềm mại, gửi gắm ước nguyện bình an, tốt lành. Hình ảnh ấy cũng cho thấy sự gắn bó đặc biệt giữa ngôi chùa và dòng sông bên cạnh.

Ngày nay, Chùa Phổ Độ tiếp tục là nơi diễn ra các hoạt động Phật sự, lễ Vu Lan và sinh hoạt cộng đồng. Bên dòng Hạ Hoàng, ngôi chùa được nhớ không chỉ bởi câu chuyện chùa Kẻ Bùn từng chìm dưới sông, mà còn bởi những hình ảnh giàu sức gợi của đời sống Phật giáo miền quê Hà Tĩnh.