Tổ đình Phước Lâm

Tổ đình Phước Lâm, chốn Tổ bên rạch Muồng với hơn hai thế kỷ truyền thừa

Tổ đình Phước Lâm tọa lạc tại ấp Phú Lợi, xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp, bên khu vực rạch Muồng của vùng Cai Lậy cũ. Ngôi chùa hiện diện từ đầu thế kỷ XIX, trải qua nhiều đời cao tăng trụ trì và trở thành một chốn Tổ quan trọng của dòng Lâm Tế tại miền Tây Nam Bộ. Tổ Đình Phước Lâm hiện vẫn lưu giữ nhiều dấu tích của các thế hệ tiền nhân, trong đó có hệ thống bảo tháp, hoành phi, câu đối và những tảng đá kê chân cột của ngôi chùa xưa.

Hơn 100 cột gỗ trong ngôi chùa xưa và ba lần đại trùng kiến

Theo sử liệu của tổ đình, năm 1836, Tổ Thanh Lợi tiến hành trùng kiến chùa; đến năm 1873, Tổ Minh Trử tiếp tục xây dựng lại. Đợt kiến thiết lớn nhất diễn ra năm 1919 dưới thời Tổ Khánh Huy, khi chùa được dựng theo kiểu truyền thống Nam Bộ với 5 gian, 2 chái và hơn 100 cột gỗ quý. Gia đình Tổ Khánh Huy còn hiến hơn 100 mẫu ruộng để làm nguồn kinh tế nuôi Tăng chúng tu học.

Quần thể đồ sộ ấy về sau bị chiến tranh phá hủy nghiêm trọng. Tư liệu của chùa ghi lại một trận bom thời Pháp khiến công trình cháy kéo dài nhiều ngày. Đến năm 1988 và 1996, chánh điện tiếp tục được trùng tu bằng vật liệu kiên cố hơn để thích ứng với điều kiện vùng trũng thường xuyên ngập nước.

Bảo tháp chư Tổ và truyền thống Tảo tháp cuối năm

Điểm đáng chú ý của Tổ đình Phước Lâm là hệ thống bảo tháp lưu giữ nhục thân và tưởng niệm nhiều vị Tổ sư, Hòa thượng tiền bối. Các thế hệ được nhắc đến trong truyền thừa gồm Tổ Thanh Lợi, Minh Trử, Khánh Huy và nhiều danh tăng kế tiếp. Chính mạch truyền thừa lâu dài này khiến Phước Lâm mang tính chất “Tổ đình” rõ rệt, không chỉ là một ngôi chùa phục vụ tín ngưỡng thông thường.

Hằng năm, vào ngày 20 tháng Chạp âm lịch, chư tăng và Phật tử tổ chức lễ Tảo tháp, quét dọn khu tháp Tổ, dâng hương và tưởng niệm các bậc tiền nhân trước thềm năm mới. Năm 2026, nghi lễ này vẫn được duy trì tại Phước Lâm, cho thấy truyền thống gắn với chốn Tổ vẫn được tiếp nối sau hơn hai thế kỷ.