Kiến An Cung
Kiến An Cung, công trình người Hoa gần trăm năm giữa Sa Đéc
Kiến An Cung, còn được gọi là Chùa Ông Quách, tọa lạc tại 39 Phan Bội Châu, phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, đối diện rạch Cái Sơn. Công trình được cộng đồng người Hoa gốc Phúc Kiến xây dựng từ năm 1924 đến 1927, vừa là nơi thờ tự, vừa từng phục vụ việc tập hiền và giáo dục con cháu trong cộng đồng. Kiến An Cung là một trong những công trình kiến trúc Hoa nổi bật tại Sa Đéc.
Mái ngói “ngũ hành” và kết cấu gỗ không dùng kèo
Kiến An Cung gồm ba gian, với gian giữa là điện thờ, hai bên trước đây lần lượt dành cho hoạt động tập hiền và giáo dục con cháu. Toàn bộ công trình được tổ chức theo dạng chữ Công (工). Điểm đặc biệt nằm ở hệ mái gồm ba lớp: phía trên là ngói, giữa là gạch và phía dưới tiếp tục là ngói. Các đường mái uốn thành từng gợn sóng, tạo dáng “ngũ hành”, trên đỉnh bố trí sáu cung điện thu nhỏ.
Hệ kết cấu bên trong cũng khá đặc biệt khi không sử dụng kèo, mà các đòn tay được ráp mộng rồi truyền lực xuống những cột gỗ tròn. Cổng và chánh điện phủ nhiều chi tiết chạm khắc, sơn son thếp vàng; trước cửa có hai kỳ lân đá xanh, trên cửa là các hình lân gỗ và những bức tranh mô tả cảnh sinh hoạt, điển tích Trung Hoa. Những mảng trang trí từ hoa lá, chim thú đến các tích truyện như Tây Du Ký, Tam Quốc Diễn Nghĩa tạo nên diện mạo rất khác so với các ngôi chùa Việt truyền thống trong vùng.
Quảng Trạch Tôn Vương và hai kỳ lễ lớn mỗi năm
Nhân vật được thờ nổi bật tại Kiến An Cung là Quảng Trạch Tôn Vương, thường được người địa phương gọi là Ông Quách. Bên cạnh đó còn có các ban thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế, Quan Thánh Đế Quân, Thanh Thủy Tổ Sư và Bảo Sanh Đại Đế. Hệ thống thờ tự này phản ánh khá rõ tín ngưỡng dân gian của cộng đồng người Hoa Phúc Kiến tại Sa Đéc.
Mỗi năm, Kiến An Cung tổ chức hai kỳ lễ lớn vào ngày 22 tháng 2 và 22 tháng 8 âm lịch, với ý nghĩa cầu quốc thái dân an và thu hút đông người dân đến hành lễ. Trải qua nhiều lần trùng tu, công trình vẫn giữ nguyên vị trí cũ và tiếp tục là một dấu ấn quan trọng của cộng đồng người Hoa trong lịch sử đô thị Sa Đéc.
