Trận địa Pháo 105mm

Trận địa pháo 105 mm và những chiến công đặc biệt của Quân đội nhân dân Việt Nam tại chiến trường Điện Biên Phủ

Trong Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, các trận địa pháo 105 mm là những chứng tích tiêu biểu cho bước phát triển của pháo binh Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Các khẩu pháo 105 mm được bố trí trên những dãy núi bao quanh lòng chảo Mường Thanh, tạo thành một vòng cung hỏa lực với phương châm “trận địa phân tán, hỏa lực tập trung”. Hai di tích còn được bảo tồn là trận địa của Đại đội 806 tại Thanh Minh, nay thuộc phường Điện Biên Phủ, và trận địa của Đại đội 805 trên dãy Pú Hồng Mèo, nay thuộc phường Mường Thanh, tỉnh Điện Biên.

Đại đội 806 và những loạt đạn đầu tiên vào Him Lam

Trận địa pháo 105 mm của Đại đội 806, Tiểu đoàn 954, Trung đoàn 45, Đại đoàn 351 nằm tại khu vực bản Nà Lơi, xã Thanh Minh trước đây. Trận địa được xây dựng kiên cố, kín đáo và đưa vào phục vụ khách tham quan từ năm 2006. Trong ngày mở màn chiến dịch 13/3/1954, Đại đội 806 khai hỏa những loạt đạn 105 mm vào Him Lam, trực tiếp chế áp các vị trí phòng ngự và hỗ trợ bộ binh tiến công. Hỏa lực của pháo 105 mm tiếp tục được sử dụng trong trận đánh Độc Lập và các trận đánh sau đó, góp phần làm suy yếu hệ thống phòng ngự của quân Pháp.

Đại đội 805 trên Pú Hồng Mèo

Trận địa của Đại đội 805, Tiểu đoàn 954, Trung đoàn 45, Đại đoàn 351 được đặt trên Đồi Pháo thuộc dãy Pú Hồng Mèo, ở độ cao khoảng 1.000 m. Từ đây, pháo binh có thể khống chế các mục tiêu quan trọng trong lòng chảo Mường Thanh, trong đó có sân bay Mường Thanh, Sở chỉ huy và các trận địa pháo của quân Pháp. Dấu tích còn lại gồm 9 hầm pháo và hệ thống giao thông hào liên thông. Năm 2024, di tích được xếp hạng bổ sung vào danh mục Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ.

Việc đưa những khẩu pháo nặng hơn 2 tấn vượt qua địa hình Tây Bắc rồi xây dựng các trận địa bí mật quanh lòng chảo là một thành công lớn về tổ chức và bảo đảm hậu cần, kỹ thuật. Trong 56 ngày đêm chiến đấu, pháo 105 mm đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ từ chế áp pháo binh, phá hủy sân bay và công sự đến yểm trợ bộ binh. Hệ thống trận địa này góp phần tạo ưu thế hỏa lực và thể hiện sự trưởng thành của pháo binh Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.