Thành Bản Phủ

Thành Bản Phủ và câu chuyện Hoàng Công Chất giữ đất Mường Thanh

Thành Bản Phủ, còn gọi là thành Chiềng Lề, nằm tại thôn Tân Lập, xã Thanh An, tỉnh Điện Biên, là di tích lịch sử gắn với cuộc khởi nghĩa của Hoàng Công Chất và quá trình bảo vệ vùng Mường Thanh vào thế kỷ XVIII. Di tích được xếp hạng quốc gia năm 1981 và là một dấu tích quan trọng trong lịch sử vùng Tây Bắc.

Từ quyết định chiến lược đến công trình phòng thủ kiên cố vùng biên viễn

Từ vùng Sơn Nam, Hoàng Công Chất đưa nghĩa quân lên Tây Bắc và liên kết với các thủ lĩnh địa phương để chống lại giặc Phẻ. Sau khi giải phóng Mường Thanh năm 1754, nghĩa quân trước tiên đóng tại thành Sam Mứn. Nhận thấy vị trí này chưa đủ thuận lợi cho việc phòng thủ lâu dài, Hoàng Công Chất quyết định xây dựng Thành Bản Phủ. Công trình được đắp bằng đất, dựa vào địa hình tự nhiên, gồm thành nội và thành ngoại, bên trong có khu ở của thủ lĩnh, nơi binh lính đóng quân, kho quân lương và các khu vực phục vụ nghĩa quân.

Sau khi ông qua đời ngày 25/2/1767, nhân dân Mường Thanh lập đền thờ ông cùng các tướng lĩnh có công như: Lò Ngải, Bạc Cầm Khanh, Hoàng Công Toản,... Từ đó, Thành Bản Phủ và Đền Hoàng Công Chất trở thành một không gian lịch sử và gắn chặt với đời sống tín ngưỡng của cộng đồng địa phương.

Lễ hội Thành Bản Phủ và ký ức về người giữ đất

Hằng năm, Lễ hội Đền Hoàng Công Chất, còn gọi là Lễ hội Thành Bản Phủ, diễn ra vào ngày 24 và 25 tháng 2 âm lịch, đúng dịp tưởng niệm ngày mất của Hoàng Công Chất. Phần lễ có rước kiệu, dâng hương và tái hiện lịch sử; phần hội gồm các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian và giao lưu của cộng đồng các dân tộc. Lễ hội đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2015.

Ngày nay, Thành Bản Phủ và Đền Hoàng Công Chất là điểm tham quan lịch sử, văn hóa quan trọng của Điện Biên. Không gian di tích giúp du khách tìm hiểu về Hoàng Công Chất, các thủ lĩnh địa phương và quá trình hình thành, bảo vệ vùng Mường Thanh trong thế kỷ XVIII. Năm 2026, Di tích lịch sử, văn hóa Thành Bản Phủ tiếp tục được tỉnh phát huy như một điểm đến gắn bảo tồn di sản với du lịch.