Chùa Phước Lâm

Chùa Phước Lâm Đà Nẵng - Nơi còn lưu mộc bản kinh Phật qua nhiều thế kỷ

Nằm trên địa bàn phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng, Chùa Phước Lâm là một ngôi tổ đình thuộc dòng Lâm Tế Chúc Thánh, được hình thành vào khoảng giữa thế kỷ XVIII. Không chỉ giữ lại dáng chùa truyền thống của vùng Hội An, nơi đây còn bảo tồn hệ thống tượng thờ, chuông đồng, kinh sách và đặc biệt là những mộc bản khắc kinh Phật có niên đại kéo dài từ thời các chúa Nguyễn đến triều Nguyễn.

Gần 300 năm lịch sử của một ngôi tổ đình Lâm Tế Chúc Thánh

Chùa Phước Lâm được Thiền sư Thiệt Dinh – Chánh Hiển Ân Triêm (1712–1796) khai sơn khoảng năm 1736. Ban đầu chỉ là một thảo am để tu tập, chùa dần được mở rộng qua các đời trụ trì, trong đó Hòa thượng Minh Giác có công xây dựng lại quy mô ngôi chùa. Nhiều lần trùng tu về sau giúp công trình tiếp tục được duy trì trong diện mạo tương đối ổn định.

Phước Lâm cũng là một địa chỉ quan trọng của dòng Lâm Tế Chúc Thánh tại Hội An, từng trải qua 14 đời trụ trì. Năm 1991, chùa được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Trong quần thể còn lưu lại nhiều dấu tích của Phật giáo Hội An qua các thời kỳ, trong đó có đại hồng chung đúc năm 1822 dưới thời Hòa thượng Minh Giác. Chiếc chuông hiện vẫn được bảo tồn tại chùa, trở thành một hiện vật có niên đại cụ thể gắn với lịch sử công trình.

Chữ “Môn”, mộc bản kinh Phật và những cổ vật còn lại

Kiến trúc Chùa Phước Lâm mang dáng dấp Á Đông cổ, với bố cục theo hình chữ “Môn” (門) gồm tam quan, sân, chính điện, nhà đại đường và nhà thờ tổ. Chính điện có kết cấu ba gian, hai chái, hai bên là các lầu chuông hình tháp. Khuôn viên nhiều cây xanh càng làm rõ vẻ trầm mặc của một ngôi chùa đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Đáng kể hơn cả là hệ thống mộc bản Hán Nôm được lưu giữ tại chùa. Các bản khắc từng phục vụ việc in kinh Phật, bùa chú, sớ điệp và những văn bản sử dụng trong nghi lễ. Nội dung mộc bản trải rộng từ Kim cương kinh, Diệu pháp liên hoa kinh, A Di Đà kinh, Vu Lan bồn kinh đến Kinh Hoa nghiêm. Nhiều bản còn có giá trị về mỹ thuật bởi hình Phật, Bồ Tát, La Hán và hoa văn được chạm khắc công phu trên gỗ. Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An từng thống kê sơ bộ gần 250 bản mộc bản tại chùa và tổ chức rập khoảng 852 bản để lưu trữ, phục vụ nghiên cứu và bảo tồn.

Bên cạnh mộc bản, chùa còn lưu giữ bộ bình bát của Tổ sư Minh Lượng cùng nhiều tượng thờ, bia ký và kinh sách cổ. Những hiện vật này tạo nên một lớp tư liệu vật chất quan trọng, giúp nhận diện quá trình truyền bá và phát triển của Phật giáo ở Hội An nói riêng và Đàng Trong nói chung.