Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh

Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh nằm tại thôn Yên Phú, xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên, trên khu đất cũ của gia đình đồng chí Nguyễn Văn Linh. Công trình được xây dựng nhằm tưởng niệm, tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và những đóng góp của ông đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và công cuộc Đổi mới. Nhà tưởng niệm được khánh thành ngày 17/9/2004, sau đó được nâng cấp, tu bổ và mở rộng vào năm 2015. Đến năm 2017, Khu lưu niệm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.

Khu lưu niệm hiện có tổng diện tích khoảng 4.685 m², gồm các hạng mục chính như nhà dâng hương, nhà trưng bày lưu niệm, nhà sắp lễ và hệ thống sân vườn, cây xanh. Công trình trung tâm là Nhà tưởng niệm gồm năm gian, diện tích khoảng 254 m², được xây dựng theo hình thức kiến trúc nhà thờ truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Công trình có tường xây, kết cấu mái bằng gỗ lim và hệ thống cửa thượng song hạ bản, tạo nên không gian trang nghiêm, gần gũi với kiến trúc truyền thống địa phương.

Gian giữa của Nhà tưởng niệm đặt ban thờ Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh; hai gian bên bố trí ban thờ gia tiên và ban thờ thổ công. Chính giữa ban thờ là tượng bán thân bằng đồng của ông, do Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Thành phố Hồ Chí Minh trao tặng. Hệ thống hoành phi, câu đối và đồ thờ được bố trí phù hợp với tính chất của một công trình tưởng niệm lịch sử.

Nhà trưng bày lưu giữ trên 100 tài liệu và hiện vật liên quan đến quê hương, gia đình, cuộc đời hoạt động cách mạng và sự nghiệp của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Nội dung trưng bày được tổ chức theo các nhóm chủ đề, gồm quê hương và thời niên thiếu; quá trình hoạt động cách mạng; mối quan hệ của ông với gia đình, quê hương, nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế; cùng tình cảm của Đảng, Nhà nước và nhân dân dành cho ông. Nhiều tài liệu, hình ảnh và hiện vật tại đây do gia đình, các cán bộ từng công tác cùng ông và nhiều địa phương cung cấp.

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, tên thật là Nguyễn Văn Cúc, sinh ngày 1/7/1915 tại thôn Yên Phú. Ông tham gia cách mạng từ khi còn trẻ, nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam và đày ra Côn Đảo. Trong quá trình hoạt động, ông đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng, đặc biệt là Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI, gắn với giai đoạn mở đầu công cuộc Đổi mới đất nước từ năm 1986. Ông được ghi nhận là một nhà lãnh đạo kiên định, giàu kinh nghiệm thực tiễn, có nhiều đóng góp trong việc hình thành và tổ chức thực hiện đường lối đổi mới.

Bên cạnh Nhà tưởng niệm chính, tổng thể khu lưu niệm còn gắn với khu công viên cây xanh và phần mộ thầy giáo Nguyễn Đức Lan, thân sinh của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, nằm cách Nhà tưởng niệm khoảng 800 m về phía bắc. Khu vực này được đầu tư, tôn tạo nhằm hoàn thiện không gian tưởng niệm và góp phần giới thiệu rõ hơn về gia đình, quê hương của ông.

Hiện nay, Nhà tưởng niệm Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh là địa điểm thường xuyên diễn ra các hoạt động dâng hương, tưởng niệm, tham quan và giáo dục truyền thống. Công trình không chỉ có giá trị lưu niệm đối với một nhà lãnh đạo tiêu biểu của Đảng và Nhà nước, mà còn là nơi nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX, đặc biệt là quá trình chuẩn bị và triển khai công cuộc Đổi mới. Với giá trị lịch sử, chính trị và giáo dục, khu lưu niệm góp phần gìn giữ ký ức về Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, đồng thời bồi dưỡng ý thức trách nhiệm, tinh thần đổi mới và truyền thống cách mạng cho các thế hệ sau.