Di tích lịch sử Rạch Gầm - Xoài Mút

Rạch Gầm – Xoài Mút, nơi Nguyễn Huệ đánh tan gần 5 vạn quân Xiêm

Di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút nằm tại xã Kim Sơn, tỉnh Đồng Tháp, bên bờ sông Tiền. Đây là nơi gắn với trận thủy chiến nổi tiếng, thể hiện tài thao lược đặc biệt của Nguyễn Huệ trong việc lựa chọn địa hình, bố trí trận địa và tổ chức phục kích trên sông. Năm 2014, địa điểm này được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Trận địa phục kích trên đoạn sông giữa Rạch Gầm và Xoài Mút

Cuối năm 1784, quân Xiêm tiến sâu vào vùng Gia Định với lực lượng khoảng 5 vạn quân, gồm cả thủy binh và bộ binh. Trước tình thế đó, Nguyễn Huệ đưa quân vào Nam và lựa chọn đoạn sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm nơi quyết chiến. Địa hình tại đây có nhiều cù lao, nhánh sông và bờ cây rậm, thuận lợi cho việc bố trí pháo binh và lực lượng phục kích.

Đêm 19 rạng sáng 20/1/1785, quân Tây Sơn dùng kế nhử đối phương tiến sâu vào trận địa rồi đồng loạt tấn công từ nhiều hướng. Hỏa lực từ hai bờ sông và các cù lao kết hợp với thủy quân đã khiến đội hình quân Xiêm nhanh chóng tan vỡ. Trận đánh kết thúc với thắng lợi áp đảo của quân Tây Sơn, trở thành một trong những trận thủy chiến tiêu biểu trong lịch sử chống ngoại xâm của Việt Nam.

Tượng đài Nguyễn Huệ và hơn 500 hiện vật về trận đánh

Khu di tích hiện rộng hơn 2 ha, gồm tượng đài chiến thắng và ba khu trưng bày. Tượng đài chính bằng đồng nặng khoảng 20 tấn, cao 8 m, đặt trên bệ cao 10 m. Trung tâm là hình tượng Nguyễn Huệ đang tuốt gươm hướng ra sông Tiền, phía dưới là hình người chèo thuyền và nghĩa quân giương cung, tượng trưng cho sự phối hợp giữa quân Tây Sơn và nhân dân địa phương.

Hệ thống trưng bày còn lưu giữ 546 hiện vật liên quan đến trận đánh, gồm vũ khí và phương tiện của hai bên. Một hạng mục khác là nhà cổ Nam Bộ 3 gian, 2 chái, 48 cột gỗ căm xe, mái lợp ngói âm dương, rộng khoảng 225 m², tái hiện đời sống của cư dân Nam Bộ xưa. Những hiện vật và không gian này giúp người xem hình dung rõ hơn cả bối cảnh chiến trận lẫn đời sống vùng đất từng chứng kiến chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút hơn hai thế kỷ trước.