Chùa Triệu Sơn

Chùa Triều Sơn – cổ tự gần 300 năm giữa miền quê cửa biển

Chùa Triều Sơn hiện thuộc thôn Đông Sơn, xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh, được khởi dựng năm 1748 dưới thời vua Lê Hiển Tông. Tọa lạc trên một gò đất giữa vùng đồng ruộng, ngôi chùa gây ấn tượng bởi lịch sử gần ba thế kỷ cùng diện mạo kiến trúc truyền thống được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Ngôi cổ tự thời Lê và dấu ấn bàn tay nghệ nhân xưa

Chùa Triều Sơn được người dân làng Triều Sơn dựng vào năm 1748, với sự hỗ trợ của Hương lý trong làng. Trong đó, ông Nguyễn Văn Khâm, khi ấy là Lý trưởng, được nhắc đến là người có công vận động và góp sức xây dựng chùa.

Thuở đầu, chùa Triều Sơn Hà Tĩnh được làm chủ yếu bằng gỗ, nằm trên khu đất rộng gần 8.000m², hướng Tây Bắc. Không gian chùa tách khỏi khu dân cư, bốn phía chủ yếu là đồng ruộng, tạo nên vẻ thanh tĩnh đặc trưng của một ngôi chùa làng.

Giá trị đáng chú ý còn nằm ở nghệ thuật kiến trúc. Các nghệ nhân xưa đã chăm chút từng đường nét chạm trổ, điêu khắc với những họa tiết mang phong cách nghệ thuật tôn giáo thế kỷ XVIII. Qua thời gian, thiên nhiên và chiến tranh khiến công trình nhiều lần xuống cấp, nhưng những câu chuyện về ngôi cổ tự vẫn được người dân lưu giữ.

Diện mạo mới của ngôi chùa trên cồn Triều Sơn

Sau gần ba thế kỷ tồn tại, chùa từng có thời điểm chỉ còn là một am nhỏ với diện tích khoảng 100m². Bước ngoặt diễn ra từ năm 2017, khi việc quy hoạch, trùng tu chùa được triển khai. Đến năm 2023, công trình được khánh thành sau quá trình phục dựng, mở ra diện mạo mới cho di tích.

Ngày nay, khuôn viên chùa được mở rộng lên khoảng 20.000m², nổi bật với bảo tháp 9 tầng, Đại Hùng Bảo Điện và các công trình phụ trợ. Không gian kiến trúc kết hợp chất liệu truyền thống với quy mô xây dựng mới, trong đó hệ thống tượng Phật và đồ thờ được chế tác công phu, tạo vẻ trang nghiêm cho nội điện.

Điểm thú vị của Chùa Triều Sơn là thế đất khá biệt lập. Ngôi chùa nằm trên cồn đất giữa đồng ruộng, cách khu dân cư vài trăm mét. Từ đây, không gian làng quê mở ra khoáng đạt, tiếng chuông chùa dường như hòa cùng nhịp sống chậm rãi của vùng quê Hà Tĩnh.

Từ một ngôi chùa gỗ được dựng cách đây gần 300 năm, Triều Sơn hôm nay đã khoác diện mạo khang trang hơn nhưng vẫn giữ câu chuyện về một cộng đồng làng xã từng chung tay dựng nên chốn tâm linh của quê mình.