Chùa Hòa Long

Chùa Hòa Long, ngôi cổ tự gắn với mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc
Chùa Hòa Long tọa lạc tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, nằm cạnh Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc. Chùa được hình thành từ khoảng năm 1890, không chỉ phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân mà còn gắn với câu chuyện gìn giữ phần mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngôi chùa hiện vừa là nơi sinh hoạt tôn giáo, vừa giữ vai trò Văn phòng 2 Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Đồng Tháp.
Ngôi chùa bên phần mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc
Sau khi cụ Nguyễn Sinh Sắc qua đời vào cuối năm 1929, người dân làng Hòa An đã tổ chức an táng cụ bên cạnh Miễu Trời Sanh, tức khu vực Chùa Hòa Long ngày nay. Trong những năm sau đó, tăng ni, Phật tử của chùa cùng người dân địa phương thường xuyên chăm sóc, dọn cỏ và bảo vệ phần mộ. Chính mối liên hệ này khiến lịch sử Chùa Hòa Long gắn chặt với quá trình gìn giữ ký ức về cụ Nguyễn Sinh Sắc tại Cao Lãnh.
Đến thời kỳ tập kết năm 1954, chùa còn là nơi hỗ trợ cơm nước, nghỉ ngơi cho bộ đội và người dân tham gia tu bổ phần mộ cụ Phó bảng. Sau năm 1975, khu mộ được Nhà nước đầu tư xây dựng thành Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc, trong khi Chùa Hòa Long tiếp tục tồn tại như một phần không thể tách rời của câu chuyện lịch sử tại vùng đất Hòa An – Cao Lãnh.
Văn phòng 2 của Phật giáo Đồng Tháp
Sau khi địa giới và tổ chức Giáo hội được sắp xếp lại, Chùa Hòa Long hiện là Văn phòng 2 của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Tháp. Nhiều hoạt động lớn như Đại lễ Phật đản, An cư Kiết hạ, lễ quy y và các phiên họp Phật sự cấp tỉnh được tổ chức tại đây. Vai trò này giúp Chùa Hòa Long vừa duy trì chức năng của một ngôi cổ tự gắn với lịch sử Cao Lãnh, vừa tiếp tục là địa điểm quan trọng trong các hoạt động tôn giáo của Đồng Tháp hiện nay.
Theo danh mục kiểm kê di tích của tỉnh Đồng Tháp, Chùa Hòa Long được xây dựng từ năm 1890. Qua thời gian, công trình nhiều lần xuống cấp và được trùng tu. Đợt lớn nhất bắt đầu năm 2008, với sự hỗ trợ kinh phí của chính quyền tỉnh và sự đóng góp của tăng ni, Phật tử. Sau khoảng một năm, việc trùng tu hoàn thành với tổng kinh phí hơn 7 tỷ đồng, giúp chùa có diện mạo khang trang như hiện nay.