Chùa Diệu Giác

Chùa Diệu Giác, cổ tự sắc tứ hơn 270 năm ở Bình Sơn

Chùa Diệu Giác, còn được người dân gọi là Chùa Phú Lộc, tọa lạc tại thôn Phú Lộc, xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, sát phía tây Quốc lộ 1. Đây là một trong những ngôi cổ tự có lịch sử lâu đời của vùng Bình Sơn. Chùa ban đầu mang tên Viên Tông Tự và được chúa Nguyễn Phúc Khoát ban biển ngạch sắc tứ vào năm 1754. Đến năm 1841, dưới triều Thiệu Trị, chùa đổi tên thành Diệu Giác Tự và giữ tên này đến nay.

Từ Viên Tông Tự đến tên Diệu Giác năm 1841

Tư liệu lịch sử cho thấy đến năm 1754, Viên Tông Tự đã được chúa Nguyễn Phúc Khoát ban biển ngạch sắc tứ. Điều này cho thấy chùa đã có vị trí đáng kể trong sinh hoạt Phật giáo tại Quảng Ngãi từ giữa thế kỷ XVIII.

Năm 1841, khi vua Thiệu Trị lên ngôi, tên Viên Tông được đổi thành Diệu Giác để tránh phạm húy tên nhà vua Nguyễn Phúc Miên Tông. Trong các năm 1841, 1845 và 1848, chùa liên tiếp được trùng tu Đại Hùng Bửu Điện, sửa biển ngạch, đắp tượng và tu bổ tháp. Qua nhiều biến động, người dân Phú Lộc cũng nhiều lần đứng ra đóng góp, gìn giữ và tu sửa ngôi chùa.

Đại hồng chung sắc tứ và kiến trúc hình chữ Khẩu

Chùa Diệu Giác hiện có tổng thể kiến trúc theo hình chữ Khẩu (口). Từ tam quan đi vào khoảng 50m là Đại Hùng Bửu Điện, với hệ cột trung tâm kết hợp vì kèo trụ chồng. Trong chánh điện treo hoành phi ba chữ “Diệu Giác Tự”; điện Phật thờ Tam Thế Phật, Phật A Di Đà cùng Bồ tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí.

Đáng chú ý, chùa còn lưu giữ một khánh đồng, một tiểu hồng chung và một đại hồng chung đều khắc năm chữ “Sắc tứ Viên Tông Tự”, trực tiếp gợi lại tên chùa trước khi đổi thành Diệu Giác. Những hiện vật này, cùng hệ thống kiến trúc và tư liệu Hán Nôm còn lại, là phần quan trọng tạo nên giá trị của di tích. Năm 2000, Bộ Văn hóa – Thông tin chính thức xếp hạng Chùa Diệu Giác là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.