Chùa Thanh Hà
Chùa Thanh Hà – Nốt trầm cổ kính và biểu tượng Phật giáo giữa lòng xứ Thanh
Tọa lạc tại số 34 phố Bến Ngự, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, chùa Thanh Hà (tên chữ là Thanh Hà Tự) từ lâu đã trở thành một chốn già lam tôn nghiêm, gắn liền với ký ức văn hóa và đời sống tâm linh của người dân đô thị cổ. Được xây dựng từ thời Trần và trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo quy mô lớn, ngôi chùa ngày nay không chỉ là một danh lam cổ kính mà còn là nơi đặt trụ sở Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thanh Hóa, giữ vai trò trái tim điều hành mọi Phật sự và hoằng dương chính pháp trên mảnh đất địa linh nhân kiệt.
Dấu ấn trầm tích bên bến ngự rồng xưa
Ngược dòng thời gian, chùa Thanh Hà ban đầu được tạo dựng bên bờ sông Nhà Lê – dòng sông lịch sử từng giữ vai trò huyết mạch giao thương và quân sự trọng yếu của xứ Thanh qua nhiều thế kỷ. Tên gọi phố Bến Ngự nơi ngôi chùa tọa lạc vẫn còn nhắc nhớ về bến đỗ uy nghiêm của thuyền rồng hoàng gia trong những chuyến kinh lý tuần du phương Nam của các bậc minh quân thuở trước.
Giữa bao thăng trầm của lịch sử và những cuộc đổi thay của thời cuộc, chùa Thanh Hà vẫn luôn là bến đỗ bình an của người dân bản xứ. Đặc biệt vào đầu thế kỷ XX, nơi đây từng là chiếc nôi ghi dấu ấn đậm nét trong phong trào chấn hưng Phật giáo, quy tụ nhiều bậc cao tăng thạc đức về tu học, truyền giảng giáo lý và thức tỉnh tinh thần từ bi, nhập thế. Chiều sâu lịch sử cùng mạch nguồn đạo pháp bền bỉ ấy đã bồi đắp cho ngôi chùa một vị thế tâm linh đặc biệt, trường tồn cùng thời gian.
Kiến trúc tùng lâm uy nghiêm và kho tàng di sản nghệ thuật
Kế thừa nét tinh hoa của nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn hòa quyện cùng phong cách chùa cổ truyền thống vùng châu thổ Bắc Bộ, chùa Thanh Hà hiện lên với vẻ đẹp bề thế nhưng vô cùng thanh thoát. Bước qua cổng Tam quan với những tầng mái ngói mũi hài cong vút uyển chuyển, du khách bước vào không gian trang nghiêm của tòa Đại Hùng Bảo Điện, nhà thờ Tổ, giảng đường và khu tăng xá được quy hoạch đăng đối, chỉn chu. Hệ thống khung gỗ lim vững chãi nâng đỡ bờ nóc đắp nổi lưỡng long chầu nguyệt và những đóa sen cách điệu tinh xảo, toát lên vẻ trang nhã và tôn nghiêm.
Bên trong tòa Tam Bảo, không gian thờ tự được bài trí lộng lẫy với ánh sáng vàng ấm áp phủ lên hệ thống tượng Phật cổ sơn son thếp vàng, tiêu biểu như bộ tượng Tam Thế Phật, Đức Bản Sư Thích Ca Mâu Ni, Bồ tát Quán Thế Âm cùng các vị Hộ Pháp, Thiện Thần. Nơi đây còn là một bảo tàng nghệ thuật thu nhỏ khi bảo tồn nguyên vẹn nhiều bức đại tự, hoành phi, câu đối cổ mang giá trị thư pháp đỉnh cao, cùng quả chuông đồng lớn ngân vang âm thanh giác ngộ qua từng thế hệ.
Cõi thiền tĩnh tại giữa nhịp sống đô thị hiện đại
Dù nằm ngay giữa trung tâm phố thị sầm uất, chùa Thanh Hà vẫn giữ trọn một khoảng trời bình yên hiếm có. Khuôn viên chùa được bao phủ bởi những tán cây xanh rợp bóng, từng khóm hoa cảnh được chăm chút tỉ mỉ, đưa con người rời xa những huyên náo, xô bồ ngoài ngưỡng cửa để hòa mình vào bầu không khí thanh tịnh và hương trầm phảng phất.
Vào những dịp đại lễ thiêng liêng như Phật Đản, Vu Lan báo hiếu hay những ngày tuần tiết đầu năm, chùa Thanh Hà đón hàng vạn phật tử cùng du khách thập phương về chiêm bái, lắng lòng nghe tiếng chuông mõ ngân nga và gửi gắm ước nguyện bình an cho gia đình, đất nước. Ngôi cổ tự không chỉ là di sản văn hóa quý báu mà còn là biểu tượng rạng rỡ của Phật giáo xứ Thanh trên hành trình hội nhập và phát triển.
