Di tích Tây Tiến

Đồi Nà Bó và ký ức Trung đoàn 52 Tây Tiến ở Mộc Châu

Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến nằm trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La, là nơi tưởng niệm những cán bộ, chiến sĩ của đoàn quân Tây Tiến trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp. Trung đoàn 52 Tây Tiến từng hoạt động tại vùng Tây Bắc và phối hợp với lực lượng cách mạng Lào chiến đấu ở Sầm Nưa cùng các địa bàn lân cận.

Những người lính Tây Tiến và hành trình qua miền Tây

Những năm đầu kháng chiến, cán bộ, chiến sĩ Tây Tiến hoạt động trên địa bàn rừng núi Tây Bắc, trong đó Mộc Châu là một địa bàn gắn với quá trình hoạt động của đơn vị. Nhiều người trong số họ còn rất trẻ, xuất thân từ học sinh, sinh viên và trí thức Hà Nội. Họ hành quân qua những vùng núi hiểm trở, thiếu thốn lương thực, thuốc men và thường xuyên đối mặt với bệnh sốt rét.

Trung đoàn 52 không chỉ chiến đấu ở Việt Nam mà còn phối hợp với lực lượng cách mạng Lào, trong đó có các trận đánh tại Sầm Nưa. Chính những năm tháng cùng chung chiến hào đã hình thành tình đoàn kết chiến đấu Việt Nam và Lào, một nội dung được nhắc lại trong tư liệu trưng bày tại khu di tích. Trung đoàn 52 Tây Tiến sau này được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ bài thơ Tây Tiến đến khu tưởng niệm trên đồi Nà Bó

Khu lưu niệm được xây dựng từ năm 2006, sau đó tiếp tục được trùng tu, tôn tạo và hoàn thiện với diện tích khoảng 5.000m². Quần thể gồm Nhà truyền thống, khu tưởng niệm chính, nhà bia ghi danh và khu hoài niệm, đài quan sát. Nhà truyền thống mang dáng dấp nhà sàn Tây Bắc, trưng bày hình ảnh, hiện vật và tư liệu về Trung đoàn 52, cuộc sống của người lính và quan hệ đoàn kết chiến đấu Việt Nam, Lào.

Điểm đặc biệt của khu tưởng niệm chính là hình tượng bốn lưỡi lê chụm vào nhau, được thiết kế dựa trên cảm hứng từ hình ảnh người lính trong bài thơ Tây Tiến. Khu nhà bia mang hình thức Khải Hoàn môn, trong khi khu hoài niệm và đài quan sát nằm ở vị trí cao, mở tầm nhìn xuống cảnh quan Mộc Châu. Những hình ảnh Thạt Luổng, hoa Chăm-pa cùng cây Chăm-pa do các cựu chiến binh trồng tại khu di tích tiếp tục nhắc về những năm tháng Trung đoàn 52 thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Lào.

Ngày nay, khu di tích vừa là nơi tưởng niệm, vừa là điểm giáo dục lịch sử và văn hóa trong Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, giúp du khách tham quan Nhà truyền thống, tìm hiểu câu chuyện về Trung đoàn 52 và từ đồi Nà Bó ngắm cảnh cao nguyên Mộc Châu. Những hoạt động về nguồn, dâng hương và giáo dục truyền thống vẫn được tổ chức tại đây.