Chùa Vĩnh Ân

Chùa Vĩnh Ân Lý Sơn - Ngôi chùa giữa làng biển An Vĩnh

Chùa Vĩnh Ân nằm tại thôn Tây An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, giữa không gian cư trú lâu đời của cộng đồng làng An Vĩnh. Ngôi chùa gắn với đời sống tín ngưỡng của cư dân trên đảo và cùng đình làng An Vĩnh, các lăng, nhà thờ họ tạo nên một không gian văn hóa đặc trưng của vùng đất có truyền thống hướng ra biển.

Chùa Vĩnh Ân trong đời sống cư dân An Vĩnh

Chùa Vĩnh Ân được cho là do cư dân sáu tộc họ của làng An Vĩnh xây dựng, ngôi chùa trước đây được dựng bằng tranh tre, vách đá vôi và tam hợp chất, sau đó trải qua nhiều lần thay đổi theo quá trình phát triển của cộng đồng trên đảo. Chính quá trình này tạo nên mối liên hệ lâu dài giữa Chùa Vĩnh Ân với đời sống tín ngưỡng của cư dân An Vĩnh.

Chùa cũng từng là nơi diễn ra những hoạt động Phật giáo gắn với ký ức về biển đảo của người dân Lý Sơn. Tháng 5/2014, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Ban Hộ tự Chùa Vĩnh Ân và đình làng An Vĩnh tổ chức đại lễ cầu siêu cho các anh hùng liệt sĩ, binh phu Hải đội Hoàng Sa và những người đã hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ ngoài biển. Đại lễ diễn ra trong ba ngày, quy tụ đông đảo tăng ni, Phật tử và người dân tham dự.

Cổng tam quan, chánh điện và con nghê đá cổ ở Chùa Vĩnh Ân

Kiến trúc Chùa Vĩnh Ân hiện nay mang diện mạo của một cơ sở Phật giáo trong không gian làng biển. Các hạng mục thờ tự được bố trí trong khuôn viên phục vụ lễ Phật và sinh hoạt cộng đồng. Bên cạnh chùa là hệ thống công trình tín ngưỡng của làng An Vĩnh, tạo nên một không gian văn hóa có sự đan xen giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian trên đảo.

Một chi tiết đáng chú ý tại Chùa Vĩnh Ân là con nghê đá cổ được đặt trong khuôn viên chùa. Lý Sơn hiện được ghi nhận có hai con nghê đá được người dân đưa từ biển vào các công trình tín ngưỡng, trong đó một con đặt tại Chùa Vĩnh Ân và con còn lại ở một cơ sở tín ngưỡng khác trên đảo. Tại khu vực Đá Hai, phía bắc đảo, từng phát hiện nhiều mảnh gốm sứ có đặc điểm thuộc cuối thời Minh; từ đó, một số nhà nghiên cứu cho rằng hai con nghê đá có thể liên quan đến một tàu cổ đắm tại khu vực này.

Với vị trí trong không gian làng An Vĩnh cùng những dấu tích còn được lưu giữ, Chùa Vĩnh Ân góp thêm một lớp văn hóa cho hành trình khám phá Lý Sơn, bên cạnh những di tích gắn với đời sống cư dân, tín ngưỡng và lịch sử biển đảo.