Đền thờ Hồng Hưng Dật

Đền thờ Hồ Hưng Dật – Dấu tích cội nguồn dòng họ Hồ ở xứ Nghệ

Đền thờ Hồ Hưng Dật thuộc xã Quỳnh Sơn, tỉnh Nghệ An. Được dựng từ năm 1403 dưới thời *Vua* Hồ Hán Thương, ngôi đền là nơi nhân dân phụng thờ Hồ Hưng Dật – người được các tư liệu về dòng họ Hồ xác định là Nguyên tổ họ Hồ Việt Nam. Năm 2014, Đền thờ Hồ Hưng Dật được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia, trở thành một địa chỉ văn hóa gắn với lịch sử vùng Quỳnh Sơn và truyền thống hướng về cội nguồn.

Dấu ấn Hồ Hưng Dật và vùng đất Bào Đột

Theo các tư liệu lịch sử được địa phương giới thiệu, Hồ Hưng Dật từng làm Thái thú Diễn Châu vào khoảng thế kỷ X. Sau khi qua đời, ông được nhân dân nhiều nơi lập đền thờ và tôn làm Thành hoàng.

Đền thờ trên đồi Thượng Đột, thôn Bào Đột được dựng vào năm 1403, dưới thời Hồ Hán Thương. Trải qua nhiều thế kỷ, công trình từng bị hư hỏng nặng, thậm chí trở thành phế tích do tác động của thời gian và những biến động lịch sử. Về sau, trên nền đất cũ, con cháu dòng họ Hồ cùng nhân dân địa phương đã tiến hành phục dựng, từng bước khôi phục không gian thờ tự của di tích.

Lịch sử ngôi đền vì thế không chỉ gắn với một nhân vật được tôn làm Nguyên tổ họ Hồ mà còn phản ánh truyền thống thờ phụng tiền nhân của cộng đồng cư dân địa phương. Đây cũng là nơi con cháu họ Hồ tìm về trong các dịp tế tổ, tưởng niệm và tri ân nguồn cội.

Di tích lịch sử được phục dựng trên nền đất cũ

Trong quá trình phục dựng, khu vực đền từng phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc và hiện vật cổ. Báo Nghệ An cho biết trong quá trình trùng tu, người dân phát hiện những viên gạch có hoa văn, chân tảng đá và một số dấu tích liên quan đến công trình cổ. Những phát hiện này góp phần cung cấp thêm tư liệu cho việc tìm hiểu lịch sử xây dựng và biến đổi của khu vực đền qua các thời kỳ.

Ngày nay, Đền thờ Hồ Hưng Dật được biết đến như một công trình văn hóa, lịch sử gắn với vùng đất *xã Quỳnh Sơn.* Không gian thờ tự tập trung vào việc tưởng niệm Hồ Hưng Dật và thể hiện sự tôn kính đối với vị tiền nhân được hậu thế phụng thờ.

Năm 2014, di tích được trao bằng xếp hạng Di tích lịch sử-văn hóa cấp Quốc gia. Việc được xếp hạng góp phần khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa của địa điểm, đồng thời tạo cơ sở để địa phương và cộng đồng tiếp tục bảo tồn, phát huy di tích.

Nơi hậu duệ họ Hồ tìm về nguồn cội

Đền thờ Hồ Hưng Dật không chỉ có ý nghĩa đối với cộng đồng dòng họ Hồ mà còn là một điểm đến trong hệ thống di tích lịch sử, văn hóa của vùng *Quỳnh Sơn*. Các chương trình khảo sát du lịch của tỉnh Nghệ An từng đưa đền vào nhóm những điểm tham quan có giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương.

Hằng năm, con cháu họ Hồ từ nhiều địa phương tìm về đền trong các dịp tưởng niệm, tế tổ và các hoạt động liên quan đến việc tri ân Nguyên tổ. Năm 2022, tại đền thờ ở Bào Đột, Hội đồng Họ Hồ Việt Nam tổ chức lễ khánh thành lăng mộ và lễ giỗ Đức Nguyên tổ Hồ Hưng Dật, cho thấy vai trò của di tích trong đời sống văn hóa dòng họ hiện nay.

Từ một công trình từng trải qua nhiều biến động và có thời điểm trở thành phế tích, Đền thờ Hồ Hưng Dật ngày nay đã được phục dựng và trở thành nơi lưu giữ ký ức lịch sử. Với giá trị của một di tích lịch sử cấp Quốc gia, nơi đây góp phần kết nối câu chuyện về Hồ Hưng Dật, lịch sử vùng đất *Quỳnh Sơn* và truyền thống hướng về nguồn cội của dòng họ Hồ Việt Nam.