Chùa Lô Sơn

Chùa Lô Sơn - Dấu Tích Cổ Tự Trăm Năm Dưới Chân Non Biển Cửa Lò
Chùa Lô Sơn, tên chữ là Phổ Am Tự, tọa lạc tạ*i khối 5, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, dưới chân núi Lô Sơn. Chùa được xây dựng vào thời vua Lê Dụ Tông, khoảng niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705 – 1719), và trải qua nhiều thế kỷ thăng trầm cùng lịch sử. Ngôi chùa là một địa điểm sinh hoạt tâm linh gắn với đời sống của người dân làng Vạn Lộc xưa. Năm 2005, Chùa Lô Sơn được xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh.*
Dấu ấn thiền môn khởi nguồn từ thời Hậu Lê
Theo các tư liệu được giới thiệu về Chùa Lô Sơn, chùa được xây dựng từ thời nhà Lê, thuộc làng Vạn Lộc, huyện Chân Lộc xưa, nay thuộc khu vực phường Nghi Tân, Cửa Lò. Một số nguồn cho biết chùa do Tể tướng Nguyễn Văn Miên dựng vào khoảng niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705 – 1719), đời vua Lê Dụ Tông. Thuở ban đầu, chùa có quy mô nhỏ, được dựng trên khu đất dưới chân núi Lô Sơn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, Phật giáo của cư dân trong vùng.
Không gian chùa được mô tả là trang nghiêm, thanh tịnh, là nơi người dân làng Vạn Lộc, tăng ni, phật tử và khách thập phương gửi gắm niềm tin, cầu an, cầu lộc. Chùa từng trải qua quá trình tôn tạo và đến nay vẫn là một địa điểm sinh hoạt văn hóa, tâm linh của người dân địa phương. Đặc biệt, đầu Xuân Tân Mão 2011, chùa được dâng cúng Xá lợi Phật, góp phần tạo thêm dấu ấn trong đời sống Phật giáo và văn hóa tâm linh tại địa phương.
Nét thâm nghiêm của kiến trúc gỗ cổ truyền phương Nam
Chùa Lô Sơn có quy mô vừa phải, tọa lạc tại chân núi Lô Sơn, tựa lưng vào núi và hướng về phương bắc. Vị trí này tạo nên sự hài hòa giữa không gian kiến trúc tôn giáo và cảnh quan tự nhiên của vùng Cửa Lò. Các tư liệu về chùa cũng ghi nhận nơi đây có tấm bia đá cổ được ghi trong Hoan Châu bi ký, gắn với lịch sử xây dựng chùa và cảnh quan vùng Vạn Lộc.
Trải qua thời gian, Chùa Lô Sơn đã được tôn tạo. Một số tư liệu cho biết chùa được tôn tạo trước thời điểm được giới thiệu rộng rãi như một điểm đến văn hóa tâm linh của Cửa Lò. Hiện chùa còn gây ấn tượng bởi không gian cổ kính, thanh tịnh và những dấu tích, hiện vật gắn với lịch sử lâu đời của ngôi chùa. Tuy nhiên, chưa có đủ căn cứ đáng tin cậy để khẳng định hệ thống khung vì kèo, mái ngói, tượng thờ hay quả đại hồng chung hiện nay đều có niên đại cụ thể như các thông tin trong bản gốc.
Không gian thanh tịnh giữa bức tranh sơn thủy hữu tình
Tọa lạc dưới chân núi Lô Sơn, Chùa Lô Sơn sở hữu không gian thanh tịnh, hài hòa với cảnh quan tự nhiên của vùng Cửa Lò. Chung quanh chùa có nhiều cây cổ thụ lớn, trong đó tư liệu của ngành du lịch Nghệ An ghi nhận cây đại hơn 420 năm tuổi, cây mít hơn 360 năm tuổi và cây nhãn hơn 260 năm tuổi, góp phần tạo nên vẻ xanh mát và cổ kính cho khuôn viên chùa.
Trải qua nhiều thế kỷ, Chùa Lô Sơn vẫn là một địa điểm sinh hoạt tâm linh gắn bó với cộng đồng địa phương. Năm 2005, chùa được xếp hạng Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh, trở thành một trong những địa điểm văn hóa, tín ngưỡng được biết đến tại Cửa Lò. Ngày nay, Chùa Lô Sơn không chỉ là nơi người dân và phật tử tìm về chiêm bái mà còn là điểm đến văn hóa tâm linh, góp phần tạo nên nét phong phú cho hành trình khám phá vùng biển Cửa Lò.