Đền Chùa Mõ

Quần thể Đền Chùa Mõ – Cổ tích về nàng công chúa triều Trần

Nằm giữa vùng quê yên ả, quần thể Đền Chùa Mõ tọa lạc tại xã Nghi Dương, thành phố Hải Phòng. Đền Chùa Mõ gắn với câu chuyện về Công chúa Quỳnh Trân, con gái vua Trần Thánh Tông, cùng những dấu ấn văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế kỷ. Không gian thanh tịnh của quần thể di tích cùng cây gạo cổ thụ hơn 700 năm tuổi tạo nên nét đặc biệt, thu hút người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái.

Giai thoại lịch sử về tiếng mõ gọi người

Lịch sử của quần thể di tích gắn liền với Công chúa Quỳnh Trân, con gái vua Trần Thánh Tông vào thế kỷ XIII. Theo truyền tích, Công chúa rời chốn hoàng cung, xin phép vua cha đến vùng Nghi Dương lập am tu hành. Tại đây, bà giúp người dân khai khẩn đất đai, tổ chức sản xuất và ổn định cuộc sống. Công chúa còn sử dụng tiếng mõ làm hiệu lệnh để điều hành công việc và sinh hoạt hằng ngày của người dân. Tiếng mõ dần gắn với cuộc sống của cộng đồng, từ đó hình thành những tên gọi dân gian như làng Mõ, chợ Mõ, Chùa Mõ và Đền Mõ. Sau khi Công chúa Quỳnh Trân viên tịch vào năm 1288, nhân dân địa phương đã lập đền thờ bà bên cạnh chùa để tưởng nhớ công lao.

Cây gạo di sản hơn bảy thế kỷ

Bước vào khuôn viên Đền Chùa Mõ, cây gạo cổ thụ với thân cây lớn và tán rộng là một trong những điểm nổi bật của di tích. Tương truyền, Công chúa Quỳnh Trân đã trồng cây gạo vào năm 1284 với mong ước cuộc sống của người dân được no đủ, thóc gạo dồi dào. Trải qua hơn 700 năm, cây gạo vẫn sinh trưởng và trở thành một phần gắn bó với cảnh quan cũng như câu chuyện về Đền Mõ. Năm 2011, cây được vinh danh là Cây Di sản Việt Nam. Mỗi độ tháng 3, cây gạo nở những chùm hoa đỏ rực, tạo nên cảnh quan nổi bật trong khuôn viên di tích và thu hút du khách đến tham quan, chiêm bái.

Kiến trúc truyền thống và không gian thanh tịnh

Quần thể Đền Chùa Mõ là sự kết hợp giữa không gian thờ Phật tại Chùa Mõ và không gian tưởng niệm, thờ Công chúa Quỳnh Trân tại Đền Mõ. Các công trình mang nét kiến trúc truyền thống, trong đó Đền Mõ có bố cục theo kiểu “Tiền nhất hậu đinh”, gồm 5 gian tiền đường, 5 gian đại bái và 2 gian hậu cung hình chuôi vồ. Những cấu kiện gỗ cùng hệ thống mái ngói góp phần tạo nên vẻ trang nghiêm cho không gian di tích.

Khu vực thờ tự lưu giữ tượng thờ cùng các đồ thờ truyền thống, trong đó tượng Công chúa Quỳnh Trân được đặt tại hậu cung. Các câu đối và những hiện vật thờ tự góp phần tạo nên không gian trang nghiêm, gắn với tín ngưỡng và đời sống văn hóa của người dân địa phương. Cùng với cảnh quan cây xanh trong khuôn viên, kiến trúc Đền Chùa Mõ tạo nên một không gian yên tĩnh, thanh tịnh cho người dân và du khách đến tham quan, dâng hương.