Chùa Thanh Lương

Chùa Thanh Lương – cổ tự gần nghìn năm bên dòng sông Lam

Chùa Thanh Lương, tên chữ Tùng Lâm Thanh Lương, hiện thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, nằm trên khu đất cao khoảng 3,5 ha, hướng ra sông Lam và gần không gian văn hóa gắn với quê hương Đại thi hào Nguyễn Du. Có nguồn gốc từ thời Lý, ngôi chùa hôm nay gây ấn tượng bởi quần thể kiến trúc quy mô cùng những hoạt động Phật sự giàu tính cộng đồng.

Dấu xưa thời Lý và câu chuyện về Hoàng tử Lý Nhật Quang

Theo các tư liệu được giới thiệu tại địa phương, Chùa Thanh Lương có nguồn gốc từ thời Lý, gắn với Hoàng tử Lý Nhật Quang, con thứ tám của vua Lý Thái Tổ. Khi vào trấn giữ Hoan Châu, ông được cho là người dựng lập ngôi chùa. Xưa kia, nơi đây từng là chốn các vua và quan lại tìm đến lễ Phật, cầu mong mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an.

Trải qua nhiều biến động, ngôi cổ tự từng xuống cấp nghiêm trọng. Từ năm 2012, chùa được tái thiết với sự đóng góp của Phật tử, doanh nghiệp và nhân dân. Sau hơn một thập kỷ, diện mạo mới của Thanh Lương dần hoàn thiện và chính thức khánh thành Đại Hùng Bảo điện cùng nhiều hạng mục vào tháng 3/2023.

Điểm đáng nhớ của quá trình phục dựng là quy mô 19 hạng mục trên tổng diện tích khoảng 5 ha, gồm Tam Bảo, nhà Tổ, nhà Thập Bát La Hán, nhà Thánh Mẫu, nhà Tăng, lầu chuông, lầu trống và nhiều công trình phụ trợ. Tổng kinh phí được công bố hơn 133 tỷ đồng, chủ yếu từ nguồn công đức và đóng góp xã hội hóa.

Cổng Tam Quan bề thế giữa cảnh sắc sông Lam

Một trong những điểm nhận diện nổi bật của Chùa Thanh Lương Hà Tĩnh là cổng Tam Quan có quy mô lớn, được thi công trong thời gian dài với sự tham gia của những người thợ mộc lành nghề. Công trình gây ấn tượng bởi kết cấu gỗ, mái nhiều tầng và hệ thống hoa văn chạm khắc cầu kỳ, trở thành điểm nhấn kiến trúc ngay từ lối vào.

Bên trong là quần thể mang đậm dáng dấp chùa Việt với Tam Bảo, nhà Tổ, nhà Thập Bát La Hán, vườn tháp, hồ tĩnh tâm... Không gian rộng mở, nhiều cây xanh, phía trước hướng về sông Lam và cồn Mộc Bình Sa tạo nên một khoảng cảnh quan khoáng đạt, mềm mại.

Không chỉ chú trọng kiến trúc, Thanh Lương còn được định hướng trở thành không gian tu học và giáo dục hướng thiện. Các khóa tu, hoạt động Phật sự dành cho thanh thiếu niên được tổ chức tại chùa. Năm 2023, lễ khánh thành quần thể thu hút hơn 3.000 Phật tử, cho thấy sức sống cộng đồng của ngôi cổ tự sau hành trình dài phục dựng.