Hồ Gươm - Đền Ngọc Sơn

Hồ Gươm (Hồ Hoàn Kiếm) là thắng cảnh và di tích lịch sử – văn hóa đặc biệt gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của Thăng Long – Hà Nội. Hồ nằm ở trung tâm Thủ đô, là không gian cảnh quan, văn hóa và tín ngưỡng tiêu biểu, đồng thời gắn với truyền thuyết vua Lê Lợi hoàn trả thanh gươm báu cho Rùa thần sau khi đánh thắng quân Minh vào thế kỷ XV. Truyền thuyết này đã hình thành tên gọi Hồ Hoàn Kiếm, trở thành biểu tượng về khát vọng hòa bình, độc lập và chủ quyền dân tộc.

Nằm trên đảo Ngọc giữa hồ, Đền Ngọc Sơn được xây dựng từ thế kỷ XIX và hoàn thiện dưới thời danh sĩ Nguyễn Văn Siêu (khoảng các năm 1864–1865). Đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo, Văn Xương Đế Quân cùng một số nhân vật văn hóa, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống yêu nước, tinh thần hiếu học và tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Quần thể di tích còn bao gồm Cầu Thê Húc, Tháp Bút, Đài Nghiên và Nghi Môn, tạo nên một tổng thể kiến trúc đặc sắc, kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên và nghệ thuật xây dựng truyền thống.

Không chỉ có giá trị về lịch sử và kiến trúc, Hồ Gươm và Đền Ngọc Sơn còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa của Hà Nội, nơi thường xuyên diễn ra các hoạt động lễ hội, sự kiện văn hóa và không gian đi bộ phục vụ cộng đồng. Với cảnh quan đặc trưng và giá trị biểu tượng sâu sắc, quần thể di tích đã trở thành hình ảnh tiêu biểu của Thủ đô, đồng thời là điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.

Năm 2013, Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, ghi nhận những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và vai trò đặc biệt của di tích trong tiến trình phát triển của Thăng Long – Hà Nộ