Nhà thờ Lòng Sông

Nhà thờ Lòng Sông – Vẻ đẹp cổ kính bên dòng sông Kôn
Nhà thờ Lòng Sông tọa lạc tại thôn xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai, là tên gọi quen thuộc của Tiểu chủng viện Làng Sông. Công trình được hình thành từ giữa thế kỷ XIX, gắn với lịch sử truyền giáo tại khu vực và quá trình phát triển của Giáo phận Đông Đàng Trong. Nơi đây nổi bật với quần thể kiến trúc Gothic cổ kính cùng Nhà in Làng Sông - một trong ba cơ sở in sách Quốc ngữ đầu tiên ở Việt Nam.
Kiến trúc cổ kính giữa vùng quê
Tiểu chủng viện Làng Sông ban đầu chỉ có những ngôi nhà đơn sơ bằng tranh tre, vách phên. Đến năm 1925, quần thể được xây dựng lại bằng vật liệu kiên cố theo thiết kế của Linh mục Charles Dorgeville và khánh thành ngày 21/9/1927. Bố cục công trình bao gồm nhà nguyện ở trung tâm và hai dãy nhà hai tầng nằm đối xứng hai bên, tạo nên một tổng thể cân đối và trang nghiêm.
Nhà nguyện mang phong cách Gothic châu Âu, thể hiện qua hệ thống cửa vòm nhọn, mái cao, các ô cửa được bố trí cân xứng và những chi tiết trang trí mang nét cổ điển. Hai dãy nhà hai bên có hành lang dài, hàng cột thẳng và ban công với các ô cửa vòm, mang ảnh hưởng rõ nét của kiến trúc Pháp. Phía trước và xung quanh quần thể là những hàng cây sao cổ thụ, tạo bóng mát và không gian yên tĩnh. Sự kết hợp giữa đường nét kiến trúc phương Tây và cảnh quan làng quê tạo nên vẻ đẹp cổ kính, thanh bình cho Nhà thờ Lòng Sông.
Dấu ấn Nhà in Làng Sông
Điểm đặc biệt của Nhà thờ Lòng Sông nằm ở Nhà in Làng Sông, được thành lập năm 1868 trong khuôn viên Tiểu chủng viện. Sau khi bị phá hủy năm 1885, cơ sở này được tái thiết vào năm 1904 và tiếp tục xuất bản nhiều sách, báo, tài liệu bằng chữ Quốc ngữ. Những ấn phẩm được in tại đây góp phần đưa chữ Quốc ngữ và văn học Quốc ngữ đến với đông đảo độc giả đương thời. Ngày nay, khu vực này được phục dựng, lưu giữ hình ảnh, tư liệu và các ấn phẩm liên quan, tạo thêm chiều sâu lịch sử cho quần thể Nhà thờ Lòng Sông bên cạnh giá trị kiến trúc và tôn giáo.