Đồi D1

Đồi D1 và Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ
Đồi D1 thuộc phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, là một điểm thành phần của Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Trong quá khứ, ngọn đồi này từng bị thực dân Pháp chiếm đóng và biến thành một mắt xích phòng ngự trọng yếu mang mật danh Dominique 3, che chắn cho Sở chỉ huy và sân bay Mường Thanh. Thế nhưng hôm nay, trên đỉnh cao điểm từng là đồn thù ấy lại là Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ sừng sững, minh chứng vĩnh cửu cho chiến công oanh liệt của quân và dân ta từ năm 2004.
Trận đánh D1: Từ cứ điểm phòng thủ của quân Pháp đến chiến thắng của quân đội Việt Nam
Ngày 30/3/1954, khi đợt tiến công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu, Trung đoàn 209 thuộc Đại đoàn 312 được giao nhiệm vụ tiến công Đồi D1. Đúng 17 giờ, pháo binh Việt Nam đồng loạt khai hỏa vào các cứ điểm phía Đông, mở màn trận đánh. Bộ đội ta đã từng bước phá vỡ hệ thống phòng thủ và chiếm được một phần cứ điểm D1.
Giao tranh diễn ra quyết liệt, quân đội Việt Nam vừa chống trả các đợt phản kích, vừa tiếp tục củng cố trận địa và tổ chức tiến công. Sau hai ngày chiến đấu, quân ta hoàn toàn làm chủ Đồi D1. Việc giành được cứ điểm này không chỉ phá vỡ một mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ phía Đông của quân Pháp mà còn tạo điều kiện để quân đội Việt Nam sử dụng D1 làm trận địa hỏa lực, tiếp tục chi viện cho các mũi tiến công vào khu trung tâm Mường Thanh.
Tượng đài Chiến thắng trên đỉnh D1
Đồi D1 được lựa chọn đặt Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ vì có vị trí cao, từ đây có thể quan sát toàn bộ lòng chảo Điện Biên Phủ. Tượng đài cao 12,6m, đặt trên bệ cao 3,6m và được đúc bằng đồng với khối lượng lớn, do nhà điêu khắc Nguyễn Hải sáng tác. Tượng gồm một chiến sĩ phất lá cờ “Quyết chiến, quyết thắng”, một người cầm súng và người còn lại bế em bé dân tộc Thái cầm hoa, mang ý nghĩa biểu tượng của chiến thắng, sức mạnh quân đội và tình đoàn kết quân dân. Công trình khánh thành ngày 7/5/2004, đúng dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Từ Đồi D1, du khách có thể quan sát cánh đồng Mường Thanh và kết hợp tham quan Đồi A1, Hầm De Castries, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ cùng các di tích ở khu vực trung tâm. Năm 2025, Di tích Đồi D1 và Công trình Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ được UBND tỉnh công nhận là một điểm du lịch.